Chấm dứt hợp đồng thử việc có phải bồi thường chi phí đào tạo không?

Câu hỏi:               

Cháu đi làm kinh doanh ở công ty bất động sản đến nay được gần 2 tháng, đã kí hợp đồng thử việc. Trong bộ quy chế của công ty có ghi rõ, nhân viên phải cam kết làm việc tại công ty trong vòng 18 tháng, nếu bỏ dở giữa chừng sẽ phải hoàn trả lại phí đào tạo là 30 triệu đồng, trừ khi được giám đốc đồng ý. Tuy nhiên, cháu vẫn chưa hết hạn thử việc (hợp đồng thử việc có thời hạn 2 tháng) và đến nay do công việc không hiệu quả, cháu muốn xin nghỉ việc tại công ty. Nhưng giám đốc không đồng ý và yêu cầu nếu cháu đi phải nộp đúng số tiền đã quy định trong quy chế. Vậy cháu có phải nộp đủ số tiền trên để nghỉ việc không?

Với nội dung câu hỏi của bạn, Văn phòng luật sư Đỗ Trung Kiên và cộng sự tư vấn cụ thể như sau:

Thứ nhất, về các vấn đề liên quan đến hợp đồng thử việc:

– Thời gian thử việc: căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc mà pháp luật quy định về thời gian thử việc khác nhau. Đối với công việc có chức danh nghề cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên thì thời gian thử việc là không quá 60 ngày (Điều 27 Bộ luật lao động 2012). Như vậy, hợp đồng thử việc giữa bạn và công ty là 02 tháng là phù hợp với quy định của pháp luật.

– Tiền lương trong thời gian thử việc: tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thoả thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó (Điều 28 Bộ luật lao động 2012). Do vậy, khi chấm dứt hợp đồng nghỉ việc, bạn phải yêu cầu công ty trả lương cho bạn tương ứng với những ngày mà bạn đã làm việc, mức lương tương ứng với 85% lương nếu ký hợp đồng chính thức.

– Kết thúc thời gian thử việc: Điều 29 Bộ luật lao động 2012 quy định “trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền huỷ bỏ thoả thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường nếu việc làm thử không đạt yêu cầu mà hai bên đã thoả thuận”. Như vậy, trong 02 tháng thử việc, nếu công ty cảm thấy bạn không đáp ứng được yêu cầu của công ty thì có thể chấm dứt hợp đồng thử việc với bạn bất cứ lúc nào mà không phải báo trước, nhưng vẫn phải trả lương cho bạn tương ứng với những ngày đã làm việc. Ngược lại, trong 02 tháng này, nếu bạn cảm thấy công việc không phù hợp với mình, bạn cũng có thể chấm dứt thử việc.

Thứ hai, về việc bồi thường chi phí đào tạo cho công ty:

Khoản 2 Điều 61 Luật giáo dục nghề nghiệp 2014 quy định: “Người tốt nghiệp các khóa đào tạo do người sử dụng lao động cấp học bổng, chi phí đào tạo phải làm việc cho người sử dụng lao động theo thời hạn đã cam kết trong hợp đồng đào tạo; trường hợp không thực hiện đúng cam kết thì phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo”.

Như vậy, trong trường hợp không tuân thủ thời hạn cam kết làm việc, người lao động chỉ phải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo trong trường hợp người sử dụng lao động đã cấp học bổng hoặc chi phí đào tạo đó. Chi phí đào tạo theo quy định tại Khoản 3 Điều 62 Bộ luật lao động bao gồm: các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học.

Trong trường hợp này, bạn mới thử việc chưa đến 02 tháng tại công ty, giữa bạn và công ty không có hợp đồng đào tạo, công ty cũng sẽ không xuất trình được chứng từ hợp lệ thể hiện đã bỏ ra chi phí để đào tạo bạn, do vậy, việc công ty yêu cầu bạn phải bồi thường 30 triệu chi phí đào tạo là vô lý. Vì thế nếu bạn không trả, công ty cũng không có căn cứ khởi kiện để yêu cầu bạn bồi thường.

Tuy nhiên trên thực tế sẽ có một bất lợi là công ty có thể sẽ không trả lương thử việc cho bạn. Lúc này, bạn có thể nêu rõ hành vi của công ty đã vi phạm pháp luật và theo Điểm c Khoản 2 Điều 6 Nghị định 88/2015/NĐ-CP, công ty sẽ bị phạt tiền từ 2.000.000 – 5.000.000 đồng cùng với biện pháp khắc phục hậu quả là bị buộc trả lại lương cho bạn. Nếu công ty không trả, bạn có quyền gửi đơn trình bày vụ việc tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi công ty đóng trụ sở hoặc Chánh Thanh tra Sở lao động thương binh và xã hội nơi công ty đóng trụ sở để được giải quyết.