Chia tiền khi được bồi thường đất đai

Xin luật sư tư vấn. Mẹ tôi lấy chồng mà không có tách hộ khẩu với gia đình bên ngoại. Ông bà ngoại thì mất rồi. Anh chị của mẹ tôi đều có gia đình rồi. Năm ngoái, chị của mẹ tôi có yêu cầu mẹ tôi ký giấy ủy quyền lại cho chị dể làm giấy tờ đất đai lại do ông bà ngoại chết rồi không ai đứng hộ khẩu. Anh của mẹ tôi thì cất nhà ở trên phần đất của ông bà ngoại nhưng không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gì cả. Bây giờ nhà nước bồi thường tiền đất đai mà không chịu chia phần cho mẹ tôi và dì tôi. Vậy cho tôi hỏi mẹ tôi phải làm như thế nào để đòi lại phần đất mà đáng lẽ mẹ tôi được hưởng.

TƯ VẤN

Đối với trường hợp của bạn, Văn phòng luật sư Đỗ Trung Kiên và cộng sự xin tư vấn cho bạn như sau:

Bác bạn đã xây nhà trên diên tích đất của ông bà, và đất đó chưa có giấy chứng  nhận quyền sử dụng đất. Do đó, cần phải xác định xem ai có quyền sử dụng đất. Vì bạn không nói rõ diện tích đất trên là đất được cấp cho hộ gia đình hay đất của cá nhân ông bà bạn. Nên chúng tôi sẽ chia hai trường hợp:

Thứ nhất, trường hợp đất cấp cho hộ gia đình, thì những người có tên trong hộ khẩu vào thời điểm cấp đất đều có quyền sử dụng đối với diện tích đất đó. Do đó, khi nhà nước tiến hành thu hồi đất, bồi thường cho gia đình bạn, thì tiền bồi thường sẽ được chia cho người có quyền đối với diện tích đó. Ông bà bạn cũng có tên trong hộ khẩu vào thời điểm cấp đất, vì ông bà ngoại bạn đã mất  nên phần mà ông bà bạn đáng lẽ được hưởng sẽ chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông bà bạn (Vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết)

Khi nhà nước bồi thường, nếu nhà nước đã chi trả tiền bồi thường thì mẹ bạn có thể yêu cầu người nhận tiền bồi thường thanh toán cho mẹ bạn số tiền bằng mức tiền bồi thường về đất chia đều cho những người có quyền sử dụng đất. Nếu mọi người không chia cho mẹ bạn, mẹ bạn có quyền khởi kiện lên Tòa án ,  kiện đòi tài sản.

Nếu chưa được nhà nước thanh toán tiền bồi thường thì mẹ bạn có thể xin tạm ngừng thanh toán chi trả tiền bồi thường vì đất đang tranh chấp. Các bên có thể thỏa thuận chia tiền bồi thường nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết, tiền bồi thường về đất sẽ được chia cho những người có tên trong sổ hộ khẩu vào thời điểm được nhà nước cấp đất.

Thứ hai, trường hợp đất của cá nhân ông bà bạn, nếu ông bà bạn có để lại di chúc, và có chỉ định người thừa kế được hưởng quyền sử dụng đất thì khi nhà nước bồi thường thì người có quyền sử dụng đất sẽ được hưởng tiền bồi thường. Nếu ông bà bạn mất không để lại di chúc, thì di sản thừa kế sẽ chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Nhà nước bồi thường thì tiền bồi thường sẽ chia đều cho những người thừa kế. Nếu mẹ bạn không được chia tiền bồi thường thì có quyền khởi kiện.

Bạn có nói, chị của mẹ bạn có yêu cầu mẹ bạn ký giấy ủy quyền để làm giấy tờ đất đai. Chúng tôi có thể hiểu diện tích đất đó đang được xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó bạn cần phải xem xét việc cấp giấy chứng nhận đã thực hiện được đến đâu, và ai là người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền. Nếu mẹ bạn đã ủy quyền định đoạt thì người đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là người có quyền sử dụng đất đối với diện tích đất đó và họ sẽ được nhận tiền bồi thường, mẹ bạn sẽ không được nhận tiền bồi thường.

Đối với việc anh của mẹ bạn xây nhà trên phần đất của ông bà ngoại. Nếu bác bạn là người có quyền sử dụng đất đối với diện tích đất đó và bác bạn xây nhà thì bác bạn sẽ được bồi thường về nhà, đất. Nếu bác bạn không có quyền sử dụng đất mà bác bạn lại xây dựng nhà trên diện tích đất đó nhưng được người có quyền sử dụng đất đồng ý hoặc biết mà không phản đối thì khi nhà nước thu hồi đất và bồi thường, bác bạn sẽ được hưởng tiền bồi thường về nhà ở và các công trình trên đất.